|
De kunst van het vergeven
Ook in Harfsen wordt deze weken uitgebreid teruggeblikt op 11 september 2001. Die dag zal wereldwijd de geschiedenis ingaan als een dag die de wereld veranderde. Vele jaren eerder gebeurde er iets, dat mijn eigen leven in een paar seconden op zijn kop zette.
Op maandag 1 oktober 1990 stapte ik vrolijk op de fiets op weg naar mijn nieuwe baan. Ik had nog wel even vlug mijn vriend een kus gegeven, en hij wenste me veel succes. Gelukkig heb ik niet geweten dat dat onze allerlaatste kus was en dat ik zijn stem nooit meer zou horen...
Want om 16.45 uur die dag, ik was net m'n spullen aan het pakken om naar huis te gaan, werd ik meegeroepen door een collega. In de kantine werd ik opgewacht door een politieman en dr. de Vries uit Laren, die me vertelden dat ik even moest gaan zitten. Daar hoorde ik dat mijn vriend om 16.30 uur verongelukt was met z'n motor in Lochem.
En toen werd alles stil in mij....
Enkele weken na de begrafenis heb ik de chauffeur van de vrachtwagen die het ongeluk had veroorzaakt bij mij thuis uitgenodigd. Deze man had al contact met mij gezocht maar dat heb ik eerst afgehouden. Toch heb ik besloten me in te leven in zijn situatie. Want wat hem overkomen is, is ook verschrikkelijk! Vergeten zullen we het allebei nooit, en het verdriet blijft, maar heilzaam is onze ontmoeting wel geweest. Het heeft ons allebei heel goed gedaan, we kunnen elkaar nu weer recht in de ogen kijken!
"Je moet 't vergeven en vergeten",
zeggen we tegen elkaar. Als je wrok blijft koesteren vreet dat aan je, dat is niet goed voor een mens. Je kunt er zelfs letterlijk ziek van worden, lichamelijke klachten krijgen. We zeggen niet voor niets dat we 'iets op onze lever hebben' of 'onze gal willen spuwen'. En misschien willen we het ook wel, iemand vergeven die ons iets heeft aangedaan, maar daarmee is het nog niet makkelijk.
Vergeven gaat niet over de ander, maar het gaat altijd over jou. Het is het loslaten van pijn en onrecht uit het verleden, van de last die je meedraagt. Vergeven is zowel een van de meest heilzame (vergeving ontgift) als een van de meest gecompliceerde innerlijke processen die er bestaan. We hebben het immers niet over kleinigheden. Als iemand te laat komt, hoef je niet over vergeving te spreken. Vergeven gaat per definitie over het onvergeeflijke. Eenvoudig is het allemaal niet! Want wie is bijvoorbeeld in staat de daders van 11 september te vergeven? De Dalai Lama zegt: 'we moeten slechte daden afwijzen. Maar dat betekent niet dat we de dader als mens moeten afwijzen. Met een volgende daad kan de ander zich een vriend tonen.'
Goed en kwaad
Was het maar zo dat er alleen slechte mensen waren die slechte dingen deden, dan was het slechts nodig deze mensen te scheiden van de rest, en hen te vernietigen. Maar de lijn die goed en kwaad scheidt loopt door het hart van ieder mens. En wie wil een deel van zijn eigen hart vernietigen?
Wat vergeven niet is:
- Vergeven is niet tolereren, het heeft niets te maken met door de vingers zien van verkeerd gedrag. Integendeel: vergeven zal je juist helpen om je grenzen helder te stellen en je behoeften duidelijk te communiceren
- Vergeven is niet goedpraten. Goedpraten is eigenlijk een subtiele manier van ontkennen wat er gebeurd is. 'Ach, hij heeft een nare jeugd gehad'. Met het aandragen van verzachtende omstandigheden voor het gedrag van de ander, verhinder je juist dat je kunt vergeven
- Vergeving doe je niet uit superioriteitsgevoel. Als je iemand vergeeft omdat je medelijden hebt of omdat je hem dom vindt, verwar je vergeving met arrogantie en veroordeling
- Vergeven is niet de lieve vrede bewaren. De zaak sussen, ruzies de kop indrukken, is niet de weg naar vergeving. Wie niet wil kijken naar wat er onder de oppervlakte borrelt kan ook niet beginnen met vergeven
- Vergeven is niet vergeten. In werkelijkheid onthouden we natuurlijk prima wat er is gebeurd. Vergeten kan wel het resultaat zijn van een effectief vergevingsproces
- Vergeven is iets anders dan verzoenen, ook al kan dat een mooie uitkomst zijn. Ook iemand die is overleden, onbereikbaar is of die je niet kent, kun je vergeven.
Je excuses maken...
Enkele do's en don'ts:
- Wacht niet te lang, daar wordt het echt niet makkelijker op
- Wees specifiek over het gedrag waarvoor je je verontschuldigt, mijd de taal van politici: 'mocht het zo zijn dat ik eventueel iets verkeerd heb gedaan, dan....'
- Zeg niet: 'het spijt me, maar ik had het ook heel zwaar', om vervolgens een verhaal over jezelf af te steken. Verplaats je juist in de ander:' ík kan me voorstellen dat het moeilijk voor je was...'
- Zeg hoe je je voelt over het gebeurde en hoe je erop terugkijkt: 'ik geneer me dat ik zo vervelend was...'
- Eindig met een positieve bevestiging van jezelf: 'dit is niet hoe ik normaal omga met dit soort situaties...'
- Als ontvanger: probeer niet te zeggen: 'ik ben blij dat je eindelijk inziet dat je verkeerd zat' of 'Het werd tijd'. Probeer oprecht OK te zeggen of misschien zelfs: 'mijn aandeel spijt mij ook...?
|